Cömert kelimesinin zıt anlamlısı cimridir. Günlük dilde aynı karşıtlık için pinti ve eli sıkı ifadeleri de kullanılır. Bu üç kelime de elindekini paylaşmayan, veren eli sıkan kişiler için söylenir ve okul ödevlerinden günlük konuşmaya kadar pek çok yerde “cömert” ile birlikte sorulur. Aşağıda kelimenin tam anlamını, kökenini, eş anlamlısını ve örnek cümlelerle kullanımını bulabilirsiniz.
Cömert Kelimesinin Zıt Anlamlısı Nedir?
Cömert kelimesinin en yaygın zıt (karşıt) anlamlısı cimridir. Cimri, elindekini paylaşmaktan kaçınan, para veya eşyasını harcamaktan veya başkasıyla bölüşmekten çekinen kişi demektir. Aynı karşıtlığı anlatmak için günlük dilde şu kelimeler de kullanılır:
- Pinti – cimri kelimesinin daha günlük, biraz alaycı söylenişidir.
- Eli sıkı – para konusunda aşırı tutumlu, vermekten çekinen kişiyi anlatan bir tabirdir.
- Nekes – özellikle yazı dilinde ve eski metinlerde karşılaşılan, cimri ile aynı anlama gelen bir kelimedir.
Bu dört kelime (cimri, pinti, eli sıkı, nekes) birbirinin yerine kullanılabilir; aralarındaki fark anlamdan değil kullanım tonundan gelir. “Pinti” ve “eli sıkı” daha konuşma diline, “nekes” ise daha yazılı ve edebi bir üsluba aittir.
Cömertin Zıt Anlamlısı Var mı?
Evet, cömertin zıt anlamlısı vardır ve Türkçede en sık “cimri” kelimesiyle karşılanır. Bu kelime çifti (cömert–cimri) ilkokul Türkçe derslerinde ve dil bilgisi ödevlerinde en çok örneklendirilen zıt anlamlı kelime çiftlerinden biridir, çünkü her iki kelime de günlük hayatta sık kullanılır ve anlamları birbirinin tam tersidir. Bulmaca ve test sorularında “cömertin zıt anlamlısı” diye sorulduğunda beklenen cevap genellikle tek kelimeyle “cimri” olur.
Cömert Ne Demek? (Anlamı ve Kökeni)
Cömert, elindeki parayı, eşyayı veya zamanı paylaşmaktan çekinmeyen, başkalarına karşı eli açık davranan kişi demektir. Cömertlik ise bu huyun kendisini, yani “eli açıklık” durumunu ifade eder.
Kelimenin kökeni Farsçadır. Cömert, Farsça civânmerd (cömert, yiğit, mert) sözcüğünden Türkçeye geçmiştir; zamanla söyleniş kolaylığıyla “cömert” biçimine dönüşmüştür. Bu yüzden “cömert” ile “mert” kelimeleri aynı kökten gelir ve ikisi de olumlu, paylaşımcı bir karakteri anlatır.
Cömert Eş Anlamlısı Nedir?
Cömert kelimesinin günlük dilde en çok kullanılan eş anlamlıları şunlardır:
- Eliaçık (el açık) – cömert ile birebir aynı anlamda kullanılır.
- Bonkör – özellikle para ve harcama konusunda cömert davranan kişiler için kullanılır, bulmacalarda da sık çıkan bir karşılıktır.
Bulmacalarda bazen “ahi”, “aka”, “akı” veya “rad” gibi üç-dört harfli kelimeler de cömert karşılığı olarak geçer; bunlar günlük konuşma dilinde kullanılmaz, sadece bulmaca çözümüne özgü eski/sözlük kelimeleridir.
Benzer şekilde internette çok aranan başka kelime kökenli sorular için Sigma Ne Demek? ve Escobar Ne Demek? başlıklı yazılarımıza da bakabilirsiniz.
Cimri Kelimesinin Zıt Anlamlısı
Sorunun tersten sorulduğu durumlar da olur: cimrinin zıt anlamlısı nedir? Cevap aynı kelime çiftinin diğer ucudur: cömert ve eliaçık. Yani cömert ↔ cimri ilişkisi iki yönlü çalışır; hangisinin sorulduğuna göre cevap sadece yer değiştirir.
Cömert ve Cimri Kelimelerinin Karşılaştırması
| Kelime | Zıt Anlamlısı | Eş Anlamlısı |
|---|---|---|
| Cömert | Cimri, Pinti, Eli Sıkı, Nekes | Eliaçık, Bonkör |
| Cimri | Cömert, Eliaçık | Pinti, Nekes, Eli Sıkı |
Cömert ve Cimri Kelimeleriyle Örnek Cümleler
Cömert kelimesiyle örnek cümleler:
- Komşumuz çok cömert bir insandır, ihtiyacı olana elinden geleni yapar.
- Patronumuz bu yıl ikramiyeler konusunda oldukça cömert davrandı.
- Cömertliği sayesinde mahallede herkes onu sever.
Cimri kelimesiyle örnek cümleler:
- O kadar cimri biri ki bir kahve içmeye bile yanaşmaz.
- Cimriliği yüzünden arkadaşları onunla dışarı çıkmak istemiyor.
- Para konusunda eli çok sıkı, hiçbir zaman borç vermez.
Sık Sorulan Sorular
Cömert kelimesinin kısaca anlamı nedir?
Cömert, elindeki parayı, eşyayı veya zamanı paylaşmaktan çekinmeyen, başkalarına eli açık davranan kişi demektir.
Cömertin zıt anlamlısı tek kelime olarak ne söylenir?
Tek kelimelik cevap olarak “cimri” söylenir. Pinti, eli sıkı ve nekes de aynı anlamda kabul edilen diğer karşılıklardır.
Cömert kelimesi hangi dilden Türkçeye geçmiştir?
Cömert, Farsça “civânmerd” kelimesinden Türkçeye geçmiştir ve zamanla bugünkü söyleniş biçimine dönüşmüştür.
Cimri ile pinti aynı anlama mı gelir?
Evet, ikisi de aynı anlama gelir; “pinti” kelimesi “cimri”nin daha günlük ve biraz alaycı söylenişidir.
Cömert kelimesinin eş anlamlısı olarak hangi kelime kullanılır?
En yaygın eş anlamlısı “eliaçık”tır. “Bonkör” kelimesi de özellikle harcama konusunda cömert olan kişiler için kullanılır.